Ptasznikowate
Systematyka
Domena
eukarioty
Królestwo
zwierzęta
Typ
stawonogi
Podtyp
szczękoczułkowce
Gromada
pajęczaki
Rząd
pająki
Rodzina
ptasznikowate
Nazwa systematyczna
Theraphosidae
Ptasznikowate (Theraphosidae potomek męski. Aviculariidae) - ród pająków z podrzędu Opisthothela, sekcji Orthognatha (potomek męski. Mygalomorpha).
Obejmuje ok. 850 gatunków dużych zwierząt o nader różnorodnym ubarwieniu - od czarnych po różne kombinacje koloru zielonego, żółtego, czerwonego, pomarańczowego itp. Ptaszniki żyją głównie w strefie tropikalnej Ameryki Południowej, Afryki i Azji. Występują również w niektórych regionach południa Europy i południowej części USA (Eurypelma californica).
Spis treści
//
Zwyczaj życia
Ptaszniki żyją na drzewach, w dziuplach, w szczelinach skalnych ewentualnie w norkach wykopanych w ziemi. Z reguły nie budują sieci łownych, polują aktywnie, głównie w nocy. Pajęczynę wykorzystują do budowy gniazda czy też kokonów. Wolno je spotykać zarówno na terenach półpustynnych, kiedy i w chłodniejszych rejonach górzystych.
Najwięksi przedstawiciele (Theraphosa blondi, Teraphosa apophisis)dorastają do ok. 33 cm rozpiętości odnóży, toż są ponadto gatunki do licha i trochę mniejsze, dochodzące do 1 cm ciała (nie licząc odnóży), np. Cyriocosmus elegans i inne.
Ptaszniki, w relacje od gatunku, dojrzewają w ciągu 1-5 lat, samce nieco szybciej. Na nieograniczoną skalę oddziaływanie na dorastanie ma gorączka i wysyp pokarmu (im wyższe wartości, tym szybszy przemiana materii, dojrzewanie i krótsze żywot). Samiec po ostatniej wylince ma parę miesięcy życia, przestaje spożywać, uzupełniając właśnie inwentarz płynów i wyrusza na szperanie samicy. W czasie kopulacji często ginie zjedzony przez partnerkę. Samice mogą dożyć 20 lat.
Upodobania pokarmowe
Głównym pokarmem ptaszników są owady: karaczany, drewnojady,szarańcza, świerszcze, nieraz pieniądz zdawkowy płazy. Nie zważając na nazwie (i tradycyjnym poglądom laików), ptaki azali także gryzonie padają ich ofiarą niebywale rzadko.
Wredność ptaszników
Większość gatunków produkuje względnie wątły złośliwość - współmierny siłą z pszczelim.
Jad jest z reguły na rzecz człowieka niegroźny - morał nie zna żadnego potwierdzonego przypadku zgonu po ukąszeniu ptasznika, jednak w wypadku wystąpienia reakcji alergicznej przypuszczalnie on być groźny, jednakowo gdy na przypadek uszczypliwość pszczeli (i każda inna substancja).
Do w najwyższym stopniu jadowitych i agresywnych gatunków należą ptaszniki starego świata - tj. azjatyckie i afrykańskie, m.in. rodzaju Citharischius, Chilobrachys, Ornithoctonus, Selenocosmia, Ceratogyrus, Hysterocrates, Stromatopelma, Haplopelma, Heteroscodra, Poecilotheria, Pterinochilus.
Ukąszenia (na rzecz osoby zdrowej) kończą się niemniej z reguły na długim bólu, opuchliźnie, wymiotach i drgawkach (poniekąd miech po ugryzieniu), czasami częściowym paraliżu (typowe dolegliwości w pobliżu neurotoksynach).
Natomiast totalnie niegroźne ptaszniki, o słabszym jadzie, to amerykańskie ptaszniki z rodzaju Brachypelma, Grammostola, Nhandu, Psalmopoeus, Trixopelma, Xenesthis, Vitalius, Phormictopus, Iridopelma, Bonnetina, Avicularia, Aphonopelma, Lasiodora.
Systematyka
Na Półwyspie Indochińskim ptaszniki są artykułem spożywczym. Tu prażone ptaszniki w Skun w Kambodży.
Ptaszniki w Wielkiej Brytanii nazywa się potocznie bird spiders, monkey spiders albo bird-eaters, w USA i nazywane są czasami tarantulami (ang. tarantulas) i ta określenie jest zarejestrowana w tym kraju jak potoczne przydawka, choć z punktu widzenia systematyki tarantule właściwe należą do do nogi innego taksonu, zaliczanego do sekcji Labidognatha, a to jest pogońcowatych (ang. wolf spider). W języku potocznym dopuszcza się stosowanie nazwy tarantula na rzecz ptaszników.
W Polsce żyją 3 niesłychanie z grubsza spokrewnione z ptasznikami gatunki z rodziny gryzielowatych (Atypidae), również należącej do sekcji Orthognatha.
Ptaszniki nadrzewne:
Podrodzina: Acanthopelminae
Odmiana: Acanthopelma
Podrodzina: Aviculariinae
Forma: Avicularia
Kategoria: Avicularia avicularia - ptasznik zwyczajny
Gatunek: Avicularia versicolor - ptasznik wielobarwny
Gatunek: Avicularia urticans
Gatunek: Avicularia huriana
Gatunek: Avicularia aurantiaca
Gatunek: Avicularia azurklaasi
Gatunek: Avicularia bicegoi
Gatunek: Avicularia geroldi
Gatunek: Avicularia purpurea
Gatunek: Avicularia metallica - ptasznik metaliczny
Gatunek: Avicularia minatrix
Rodzaj: Psalmopoeus
Kategoria: Psalmopoeus affinis
Gatunek: Psalmopoeus ecclesiasticus
Gatunek: Psalmopoeus pulcher - ptasznik piękny
Gatunek: Psalmopoeus cambridgei - ptasznik trynidadzki
Gatunek: Psalmopoeus irminia - ptasznik wenezuelski
Gatunek: Psalmopoeus emeraldus
Gatunek: Psalmopoeus intermedius
Gatunek: Psalmopoeus maya
Gatunek: Psalmopoeus plantaris
Gatunek: Psalmopoeus reduncus
Gatunek: Psalmopoeus serek
Podrodzina Poecilotheriinae
Odmiana: Poecilotheria
Gatunek: Poecilotheria regalis
Gatunek: Poecilotheria ornata - ptasznik zdobiony
Gatunek: Poecilotheria fasciata
Gatunek: Poecilotheria rufilata
Gatunek: Poecilotheria pederseni
Gatunek: Poecilotheria metallica
Gatunek: Poecilotheria miranda
Gatunek: Poecilotheria subfusca
Gatunek: Poecilotheria formosa
Gatunek: Poecilotheria tigrinawesseli
Gatunek: Poecilotheria hanumavilasumica
Podrodzina Stromatopelminae
Odmiana: Stromatopelma
Jakość: Stromatopelma calceatum
Odmiana: Heteroscodra
Jakość: Heteroscodra maculata
Ptaszniki Naziemne:
Podrodzina Harpactirinae
Gatunek: Pterinochilus
Jakość: Pterinochilus murinus - ptasznik słoneczny
Gatunek: Pterinochilus vorax
Gatunek: Pterinochilus chordatus
Gatunek: Pterinochilus lugardi
Podrodzina Theraphosinae
Forma: Acanthoscurria
Jakość: Acanthoscurria geniculata - ptasznik białokolanowy
Gatunek: Acanthoscurria musculosa
Gatunek: Acanthoscurria chacoana
Gatunek: Acanthoscurria brocklehursti
Gatunek: Acanthoscurria antillensis
Rodzaj: Aphonopelma
Kategoria: Aphonopelma seemani
Gatunek: Aphonopelma anax
Gatunek: Aphonopelma stoicum
Gatunek: Aphonopelma moderatum
Rodzaj: Brachypelma
Jakość: Brachypelma albopilosum - ptasznik kędzierzawy
Gatunek: Brachypelma andrewi
Gatunek: Brachypelma angustum
Gatunek: Brachypelma annitha
Gatunek: Brachypelma auratum
Gatunek: Brachypelma aureoceps
Gatunek: Brachypelma baumgarteni
Gatunek: Brachypelma boehmei - ptasznik czerwononogi
Gatunek: Brachypelma embrithes
Gatunek: Brachypelma emilia
Gatunek: Brachypelma epicureanum
Gatunek: Brachypelma fossorium
Gatunek: Brachypelma hamorii
Gatunek: Brachypelma klaasi
Gatunek: Brachypelma sabulosum
Gatunek: Brachypelma schroederi
Gatunek: Brachypelma smithi - ptasznik czerwonokolanowy
Gatunek: Brachypelma vagans - ptasznik czerwonoodwłokowy
Gatunek: Brachypelma verdezi
Rodzaj: Chromatopelma
Typ: Chromatopelma cyaneopubescens
Rodzaj: Eupalaestrus
Kategoria: Eupalaestrus campestratus
Gatunek: Eupalaestrus spinosissimus
Gatunek: Eupalaestrus weijenberghi
Rodzaj: Grammostola
Jakość: Grammostola actaeon
Gatunek: Grammostola alticeps
Gatunek: Grammostola aureostriata
Gatunek: Grammostola burzaquensis
Gatunek: Grammostola chalcothrix
Gatunek: Grammostola doeringi
Gatunek: Grammostola fossor
Gatunek: Grammostola gossei
Gatunek: Grammostola grossa
Gatunek: Grammostola iheringi
Gatunek: Grammostola inermis
Gatunek: Grammostola mendozae
Gatunek: Grammostola mollicoma
Gatunek: Grammostola porteri
Gatunek: Grammostola pulchra
Gatunek: Grammostola rosea - ptasznik chijski
Gatunek: Grammostola schulzei
Gatunek: Grammostola vachoni
Rodzaj: Lasiodora
Klasa: Lasiodora parahybana - ptasznik olbrzymi
Gatunek: Lasiodora klugi
Rodzaj: Megaphobema
Forma: Nhandu
Jakość: Nhandu chromatus
Gatunek: Nhandu coloratovillosus
Gatunek: Nhandu carpoensis
Rodzaj: Theraphosa
Jakość: Theraphosa blondi - ptasznik goliat
Gatunek: Theraphosa apophysis
Podrodzina Thrigmopoeinae
Ptaszniki Podziemne:
Podrodzina Eumenophorinae
Forma: Citharischius
Typ: Citharishius crawshayi
Rodzaj: Phoneyusa
Podrodzina Ischnocolinae
Podrodzina Ornithoctoninae
Gatunek: Cyriopagopus
Jakość: Cyriopagopus schioedtei
Rodzaj:Haplopelma
Typ: Haplopelma lividum
Klasa: Haplopelma minax
Jakość: Haplopelma shmidti
Jakość: Haplopelma costale
Kategoria: Haplopelma longipes
Jakość: Haplopelma aureopilosum
Podrodzina Selenocosmiinae
Gatunek: Selenocosmia
Gatunek: ptasznik jawajski Selenocosmia javanensis
Rodzaj: Chilobrachys
Typ: Chilobrachys huahini
Gatunek: Chilobrachys fimbriatus
Podrodzina Selenogyrinae
Linki zewnętrzne
Kategorie: Ptasznikowate • Terrarystyka
